Bé chỉ nói từ đơn, làm sao dạy bé ghép 2 từ?

Chào mẹ Nguyễn Phước Thịnh, 

Việc đã nói được nhiều từ đơn và biết dùng từ cho thấy bé đã có sự phát triển về mặt ngôn ngữ nhất định. Ở giai đoạn này, việc bé chưa nói từ có 2 tiếng (như "con mèo) là điều phổ biến ở nhiều bé. Người lớn sẽ không thể và cũng không nên ép bé nói theo ý mình mẹ nhé. Để bé có thể nói 2 từ (và hơn), cách tốt nhất là dành thời gian trò chuyện cùng bé và kiên nhẫn chờ tới khi bé có thể nói được. 

Người lớn trong gia đình có thể hỗ trợ bé bằng cách: 

- Nói câu ngắn, rõ, lặp lại nhiều lần. Ví dụ: Bé nói “mèo”, mẹ đáp “Đúng rồi, con mèo”, “mèo kêu”, “mèo ăn”... Bé không cần nói ngay lúc đó, nhưng mẹ hãy cứ lặp đi lặp lại trong sinh hoạt hằng ngày. Và điều quan trọng là sau mỗi lần bé nói, mẹ cần đáp lại "Đúng rồi" để bé thấy rằng mẹ đã nghe và hiểu ý mình, và bé tự tin hơn trong việc nói ra.

- Trước khi bé nói được 2 từ khác nhau, mẹ nên giúp bé có thể nói 2 từ giống nhau bằng các trò chơi hoặc các cuốn sách âm thanh. Ví dụ: Cạc cạc, meo meo, gâu gâu... Việc nói 2 từ giống nhau mô phỏng âm thanh của các con vật là hoạt động rất nhiều bé yêu thích. 

- Ghép từ trong tình huống thật: Khi bé đang nhìn đồ vật hoặc đang chơi, mẹ nói với bé: “Mẹ bế”, “Bé ăn”, “Bóng rơi”, “Xe chạy”... 

- Chờ bé nói từ đơn rồi mẹ thêm từ sau. Ví dụ: Nếu bé nói “mèo”, mẹ có thể đáp “đúng rồi, mèo trắng”, “mèo con”, “mèo béo”. Bé nghe nhiều sẽ dần bắt chước cách ghép.

- Cho bé có cơ hội cần diễn đạt hơn. Ví dụ: Mẹ có thể đưa đồ cho bé nhưng chưa mở ra, mà gợi ý cho bé "Con muốn mẹ mở ra giúp con không? Mẹ mở nhé? Mẹ mở". 

- Điều quan trọng nhất là mẹ không ép bé nói theo ý mình, cần tránh các câu như "Nói theo mẹ nào, nói con mèo nào, nói 2 từ nào...". Việc cố thúc ép bé nói theo ý người lớn có thể gây ra những áp lực tâm lý và khiến bé ngại nói, thậm chí sợ nói (vì sợ nói không đúng ý người lớn sẽ bị quở trách). Việc học ngôn ngữ của bé cần được diễn ra một cách tự nhiên thông qua đời sống hàng ngày, có những bé sẽ nói nhanh hơn và có bé sẽ nói chậm hơn, điều đó hoàn toàn bình thường, mẹ hãy kiên nhẫn với bé nhé.