Bé 14 tháng biết nói, đi nhón chân, hay khóc có bình thường?

Chào mẹ Hữu Toàn,

1. Về khả năng ngôn ngữ:

Việc bé biết nói "mama", "baba" cho thấy bé có khả năng phát triển ngôn ngữ ban đầu. Có những bé sẽ nói nhanh và nói nhiều hơn, có những bé sẽ nói chậm hơn dù bé vẫn phát triển hoàn toàn bình thường.

Để giúp bé tập nói tốt hơn mẹ lưu ý:

- Nói chuyện với bé thường xuyên: Mô tả những gì mẹ đang làm, những đồ vật xung quanh, hoặc những hành động của bé. Sử dụng câu ngắn gọn, rõ ràng.

- Đọc sách, kể chuyện cho bé: Chọn những cuốn sách có hình ảnh minh họa sinh động, nội dung đơn giản, phù hợp với lứa tuổi của bé, mẹ nên ưu tiên truyện Ehon.

- Hát cho bé nghe: Các bài hát thiếu nhi có giai điệu vui nhộn và câu từ đơn giản sẽ giúp bé làm quen với ngôn ngữ một cách tự nhiên.

- Khen ngợi bé: Khi bé nói được một vài từ đơn giản, hoặc khi bé bắt chước, nói theo mẹ, mẹ hãy khen ngợi và khuyến khích bé.

- Tạo môi trường giao tiếp: Cho bé tham gia các hoạt động vui chơi, gặp gỡ nhiều người khác để bé có cơ hội giao tiếp và phát triển ngôn ngữ.

Mẹ có thể tham khảo thêm khóa học dạy bé tập nói, phòng ngừa chậm nói cho trẻ từ 0-6 tuổi của Mamibabi: mamibabi.com.vn/coursev2/5/khoa-hoc-day-be-tap-...

Nếu sau một thời gian mẹ thấy bé không phát triển thêm về khả năng ngôn ngữ thì có thể cho bé đi khám để được tư vấn cụ thể hơn.

2. Việc bé đã biết đi ở giai đoạn này là tốt mẹ nhé. Mẹ hãy tiếp tục tập đi cho bé để bé có thể đi vững hơn.

Về việc bé đi nhón chân: Việc bé thỉnh thoảng đi nhón chân ở giai đoạn này thường do bé đang tập đi và khám phá các kiểu di chuyển khác nhau, đôi khi do thói quen. Tuy nhiên, nếu bé đi nhón chân thường xuyên và liên tục, mẹ nên đưa bé đi khám để loại trừ các vấn đề về cơ hoặc thần kinh.

3. Về việc bé hay khóc:

Ở giai đoạn này, bé đang học cách thể hiện cảm xúc và mong muốn của mình. Việc bé khóc khi đòi hỏi không được đáp ứng là biểu hiện thường gặp. Tuy nhiên mẹ lưu ý rằng giáo dục trẻ không có nghĩa là tìm cách để “trẻ nghe lời”. Mỗi trẻ em đều có những cá tính, mong muốn và nhu cầu của riêng mình; và điều đó cần được tôn trọng. Điều quan trọng là mẹ giúp bé hạn chế những hành vi tiêu cực và phát triển những hành động tích cực.

Dưới đây là một số lưu ý trong cách xử lý khi bé khóc:

- Giữ thái độ bình tĩnh: Khi bé khóc, mẹ hãy giữ bình tĩnh, nhưng cũng không nên mặc kệ bé. Việc mặc kệ bé có thể gây phản tác dụng, khiến bé càng khóc nhiều hơn ở những lần sau để được chú ý đến.

- Đặt ra giới hạn rõ ràng: Mẹ nên giải thích cho bé hiểu những gì bé được phép và không được phép làm. Ví dụ: Đây là cốc thuỷ tinh, mình nghịch cốc làm cốc vỡ thì sẽ bị đứt tay đau lắm, không được nghịch cốc thuỷ tinh đâu. Mình lấy cốc nhựa chơi nhé.

- Dạy bé cách diễn đạt cảm xúc: Vì bé chưa biết nói nên mẹ hãy giúp bé diễn đạt cảm xúc của mình. Ví dụ: Con muốn lấy cái cốc này đúng không? Không có cốc nên con buồn đúng không?

- Tìm hoạt động thay thế: Mẹ có thể tìm 1 món đồ khác hoặc 1 trò chơi khác và rủ bé chơi cùng để “xoa dịu” bé, hoặc đưa bé sang 1 không gian khác như sang phòng khác, ra ngoài sân…

- Khen ngợi khi bé làm tốt: Khi bé có những hành vi tốt như lấy giúp mẹ món đồ, cất đồ chơi… mẹ hãy vỗ tay khen ngợi bé.

- Kiên nhẫn: Trên hành trình lớn lên, nhiều em bé sẽ có những giai đoạn khóc nhiều, ăn vạ, nhõng nhẽo để thu hút sự chú ý, thể hiện “quyền lực nhí”, đòi thứ mình mong muốn… Điều này không phải là bé “hư” mẹ nhé, không có em bé nào “hư” cả. Bé chỉ đang trên hành trình khám phá thế giới, tìm hiểu mọi thứ xung quanh và hoàn thiện tính cách của chính mình. Việc uốn nắn hành vi của bé sẽ cần một thời gian dài. Mẹ hãy kiên nhẫn đồng hành cùng bé nhé.