<câu chuyện và bài học: làm gì khi trẻ nói bậy, nói dối, nói xấu??>
🔆SỰ THẬT - THE TRUTH🔆
🔺The F*ck word and the F*ck sign🔺
Hồi lâu rồi, tầm khi bạn Fi khoảng 3-4 tuổi, bạn đang ngồi ban công ngó sang nhà hàng xóm, tự dưng bạn ý nhìn thấy điều gì đó bất bình và bật ra “F*ck“ gì đó. Bố mẹ nghe thấy và có hơi shock 1 chút do không nghĩ bạn ý nghe và dùng luôn từ “F*” sớm vậy. May quá là bố mẹ đã từng trao đổi với nhau về chủ đề “xử lý ra sao khi còn dùng từ bậy?”. Liệu có nên giấu con về việc nói bậy không hay nên giải thích, hướng dẫn con về việc này một cách thành thật nhất. Rất may cả hai cùng thống nhất quan điểm là nếu con không học từ bố mẹ thì sẽ đi tìm hiểu thông tin và học từ người khác. Vì thế cách giải quyết chỉ có một đó là khi con bắt đầu nghe/học lỏm được các từ nói bậy từ bên ngoài, thậm chí là từ bố mẹ, người thân trong gia đình thì nên thẳng thắn giải thích cho con hiểu, đặc biệt không nên cấm cản con sử dụng từ ngữ như vậy. Suy cho cùng chúng ta đôi lúc vẫn nói bậy chửi bậy dăm câu khi chúng ta bực tức với ai. Điều quan trọng chúng ta ý thức được tác hại của những lời chửi tục đó để không sử dụng bừa bãi, gây ra sự xúc phạm không đáng có với người khác. Đấy là cái mà chúng ta là bố mẹ cần giúp cho con trẻ hiểu.
Lần đó bạn còn bé chưa thực sự hiểu được những khái niệm phức tạp nên bố mẹ chị giải thích đơn giản là: từ “F*” là từ không tốt, và dùng khi chúng ta thực sự rất giận dữ. Tuy nhiên từ này rất bất lịch sự (rude) nên người bé (small people) không thể dùng với người lớn (big people). Dù con có tức giận với bác hàng xóm vì chuyện abc đến đâu nhưng vì bác là người lớn con là người bé thì mình không thể dùng được. Nếu con thực sự rất tức giận với bạn con hoặc bạn nhỏ hơn con, con có thể dùng. Nhưng nếu dùng con có thể sẽ làm bạn buồn (upset) vì con đã nói từ bất lịch sự với bạn. Như thế mình sẽ không được tử tế lắm (not kind) và bạn có thể không chơi với con nữa. Thế nên cái này con tự quyết định nhé! (bạn Fi trước giờ toàn nghe giải thích bằng tiếng Anh nên bố mẹ lúc nào cũng phải tìm từ đơn giản mà biết chắc là bạn đã biết khi giải thích cho bạn hiểu về 1 khái niệm khó).
Tương tự, cách đây 2 hôm bạn Fi mặc một bộ quần áo khá ngầu để đi học. Bố bảo cho bố chụp 1 kiểu ảnh để kỷ niệm hình con mặc bộ này nhé. Bạn ý bảo ok và bảo con tạo dáng với ngón tay như thế này nhé rồi bạn ý cười toe toét kiểu chữa ngượng khi giơ ngón giữa lên tạo ký hiệu chữ “F*ck”. Bạn ý đâu đó vẫn nhớ lờ mờ câu chuyện hơn 2 năm trước về từ “F*” mà bạn nhỡ miệng bật ra. Lần này bạn lại học lỏm cách nói “F” bằng ký hiệu, chả trách bạn thấy thẹn khi giơ nó ra trước mặt bố để tạo dáng. Sáng hôm sau khi ăn sáng cùng bố, bạn đã mạnh dạn hỏi bố về ký hiệu này. Bạn hỏi nó nghĩa là gì, tại sao người ta lại dùng nó, v.v. Bố đã trả lời thành thật cho bạn biết như trước kia bố đã từng nói. Bố bảo đây là 1 ký hiệu rất bất lịch sự vì nó là hình của bộ phận sinh dục nam. Con đâu có để cho người khác nhìn thấy bộ phận sinh dục của mình, và cũng không muốn người khác lộ bộ phận sinh dục của họ trước mặt con đúng không? Đó quả thật là rất bất lịch sự, rất tệ hại. Tuy nhiên đôi lúc người lớn vẫn dùng ký hiệu này khi gặp người hoặc việc gì đó rất là ác hay rất bất lịch sự để làm mình rất rất phẫn nộ. Tuy nhiên thường mình chỉ dùng với người mà mình không yêu quý. Lý do là người yêu quý mình hay mình yêu quý dù có làm cho mình buồn và tức giận thì mình cũng không thể dùng cách bất lịch sự để đáp trả- như vậy là thiếu tôn trọng. Khi con dùng ký hiệu này mà người kia cảm thấy bị xúc phạm thì họ có thể sẽ tức giận lại con và có thể làm cho con đau, hoặc làm cho con tức giận hơn hoặc làm cho con sợ. Bởi vậy con nên cân nhắc kỹ trước khi sử dụng ký hiệu này.
Bố chia sẻ thêm là 1 ký hiệu tay vui mà bạn bè gia đình người thân có thể làm với nhau khi tức nhau đó là 2 bàn tay nắm thành hình 2 quả đấm và gõ gõ vào nhau (bố mẹ học từ series “Friends”). Đây là cách thể hiện sự tức giận bằng ký hiệu một cách lịch sự hơn, không làm cho người nhận cảm thấy bị xúc phạm. Lúc đó bạn ý mới ồ lên bảo là “à hoá ra thi thoảng mẹ vẫn dùng ký hiệu đó với bố đó à, đó là lúc mẹ tức bố à, là lúc bố làm sai gì à?”- rồi phá lên cười khoái chí 😅🤣.
Hôm nay đón bạn, mẹ cũng lại hỏi bạn về câu chuyện “the F* sign” rồi tỉ tê với bạn về ký hiệu này với một nội dung tương tự như bố nói. Điều này để bạn hiểu rằng bố mẹ luôn là 1 Team! Thông tin từ 2 người luôn giống nhau, mà thông tin đã khớp nhau thì thông tin đó phải là thông tin tin cậy và chính xác.
Bố mẹ luôn quan điểm là bất cứ vấn đề gì của cuộc sống mà bạn thắc mắc đều cần được giải đáp một cách thành thực nhất. Bên cạnh đó giữa lời bố mẹ nói phải có sự đồng nhất để tránh gây hoang mang cho bạn. Tất cả các khái niệm khó của cuộc sống bố mẹ đều thẳng thắn chia sẻ với bạn, hướng dẫn giải thích cụ thể. Tuổi đến đâu thì giải thích nông/sâu đến đó. Dần dần bạn sẽ nhớ vì thường 1 vấn đề nó sẽ xuất hiện nhiều lần ở các thời điểm khác nhau nên bố mẹ sẽ có cơ hội nói đi nói lại. Mưa dầm thấm lâu!!
Bố mẹ mong bạn có cái nhìn đúng đắn về mọi việc dù là tốt hay xấu. Cuộc sống này không hoàn hảo, bố mẹ không hoàn hảo và bạn cũng không hoàn hảo. Do đó cái mà chúng ta có thể bám vào đó là sự thật! Chỉ có xây dựng mối quan hệ gia đình, xã hội, người với người trên nền tảng của sự thật thì mối quan hệ đó mới bền vững. Lấp liếm, vòng vo, che giấu sự thật sẽ gặp phải những hậu quả về sự tổn thương, mất mát từ đó hệ thống giá trị, niềm tin sẽ lung lay và gây hoang mang to lớn. Các cụ đã bảo: “đi đêm lắm lâu ngày cũng gặp ma/ cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra” - quả đúng thật là như vậy. Sự thật sớm muộn gì rồi cũng sẽ đánh bại sự dối trá.
Bố mẹ mong bạn luôn dũng cảm để sống một cuộc sống chân thật❗️