Hạ Hạ
VIP
KHEN NGỢI & GHI NHẬN CON
Khen ngợi là một công việc khó khăn và khắc nghiệt. Đôi khi lời khen ngợi có ý tốt, có thiện chí lại dẫn tới những phản ứng không mong đợi.
Nghiên cứu cho thấy những lời khen về khả năng của con như : Con giỏi lắm ! Con là một hoạ sĩ tài năng ! Con thông minh quá !... chính là những lời "nhốt" tài năng của con cái vào tù. Lời khen kiểu ấy nên bị vứt bỏ.
Việc khen vào hành vi và gắn hành vi với phẩm chất như : Con thật tốt bụng ! Con ngoan quá ! Con dũng cảm thật !... lại là đang dán nhãn cho con. (Thông thường, người ta hay phản đối dán nhãn xấu như "con hư /bám mẹ/lười biếng..." chứ không ai thấy dán nhãn tốt cũng là dán nhãn).
Lời khen kèm theo phần thưởng, kèm theo so sánh với anh chị em, lời khen "bố mẹ tự hào về con"... là đang đi trật mục đích của việc khen, trọng tâm là "con" đã bị chuyển dịch sang một thứ khác (thứ khác có thể là Hối lộ và Ghanh tị).
Để học cách khen sao cho đúng thì cần xác định : chúng ta khen trẻ để làm gì ?
Câu trả lời là : Để khuyến khích lặp lại hành vi tốt của con, để cho con biết rằng con có thể làm nhiều điều tốt hơn (Growth mindset), để củng cố lòng tự trọng và tự tin ở con (Self-esteem). Vậy nếu lời khen mà đi trật với các mục tiêu này thì nên thay đổi.
Thay vì đánh giá – Hãy mô tả.
Hãy thử đưa ra lời khen mô tả chính xác con bạn đã làm được gì - những gì bạn trông thấy, nghe thấy, hoặc cảm thấy. Sau đó, ở mức độ sâu hơn, hãy thử thêm vào lời mô tả một hay hai từ mang nghĩa đúc kết hành vi đáng khen của trẻ. Và kể cả khi con đã làm một việc tốt thành thạo như một thói quen rồi, hãy thử củng cố và thể hiện rằng bạn trân trọng việc đó biết nhường nào.
Ngày nối ngày, từ những mô tả nho nhỏ đó của chúng ta mà con cái chúng ta học biết được những ưu điểm của chúng là gì : Có trẻ thì nhận ra mình có thể dọn dẹp căn phòng lộn xộn để biến nó thành một căn phòng gọn gàng ; đứa trẻ khác biết mình có thể làm ra một món quà hữu ích, mang lại niềm vui cho mẹ của nó ; lại có đứa trẻ có khả năng thu hút khán thính giả ; đứa khác thì biết làm thơ lay động lòng người ; lại có trẻ có khả năng đúng giờ ; rồi có trẻ biết dồn nghị lực vào bài tập về nhà...
Tất cả những điều ấy nạp dần vào ngân hàng cảm xúc của trẻ và không thể bị xoá mờ đi. Những khoảnh khắc mà những điều tốt nhất của trẻ được khẳng định sẽ trở thành những tiêu chuẩn suốt cuộc đời trẻ, mà trẻ có thể dựa vào đó trong những lúc nó thất vọng và nản chí. Trong quá khứ, nó đã làm được việc gì đó khiến nó tự hào, và nó biết chính xác nó có thể làm gì.
Nguồn: AAAAA - Ra là thế.
Khen ngợi là một công việc khó khăn và khắc nghiệt. Đôi khi lời khen ngợi có ý tốt, có thiện chí lại dẫn tới những phản ứng không mong đợi.
Nghiên cứu cho thấy những lời khen về khả năng của con như : Con giỏi lắm ! Con là một hoạ sĩ tài năng ! Con thông minh quá !... chính là những lời "nhốt" tài năng của con cái vào tù. Lời khen kiểu ấy nên bị vứt bỏ.
Việc khen vào hành vi và gắn hành vi với phẩm chất như : Con thật tốt bụng ! Con ngoan quá ! Con dũng cảm thật !... lại là đang dán nhãn cho con. (Thông thường, người ta hay phản đối dán nhãn xấu như "con hư /bám mẹ/lười biếng..." chứ không ai thấy dán nhãn tốt cũng là dán nhãn).
Lời khen kèm theo phần thưởng, kèm theo so sánh với anh chị em, lời khen "bố mẹ tự hào về con"... là đang đi trật mục đích của việc khen, trọng tâm là "con" đã bị chuyển dịch sang một thứ khác (thứ khác có thể là Hối lộ và Ghanh tị).
Để học cách khen sao cho đúng thì cần xác định : chúng ta khen trẻ để làm gì ?
Câu trả lời là : Để khuyến khích lặp lại hành vi tốt của con, để cho con biết rằng con có thể làm nhiều điều tốt hơn (Growth mindset), để củng cố lòng tự trọng và tự tin ở con (Self-esteem). Vậy nếu lời khen mà đi trật với các mục tiêu này thì nên thay đổi.
Thay vì đánh giá – Hãy mô tả.
Hãy thử đưa ra lời khen mô tả chính xác con bạn đã làm được gì - những gì bạn trông thấy, nghe thấy, hoặc cảm thấy. Sau đó, ở mức độ sâu hơn, hãy thử thêm vào lời mô tả một hay hai từ mang nghĩa đúc kết hành vi đáng khen của trẻ. Và kể cả khi con đã làm một việc tốt thành thạo như một thói quen rồi, hãy thử củng cố và thể hiện rằng bạn trân trọng việc đó biết nhường nào.
Ngày nối ngày, từ những mô tả nho nhỏ đó của chúng ta mà con cái chúng ta học biết được những ưu điểm của chúng là gì : Có trẻ thì nhận ra mình có thể dọn dẹp căn phòng lộn xộn để biến nó thành một căn phòng gọn gàng ; đứa trẻ khác biết mình có thể làm ra một món quà hữu ích, mang lại niềm vui cho mẹ của nó ; lại có đứa trẻ có khả năng thu hút khán thính giả ; đứa khác thì biết làm thơ lay động lòng người ; lại có trẻ có khả năng đúng giờ ; rồi có trẻ biết dồn nghị lực vào bài tập về nhà...
Tất cả những điều ấy nạp dần vào ngân hàng cảm xúc của trẻ và không thể bị xoá mờ đi. Những khoảnh khắc mà những điều tốt nhất của trẻ được khẳng định sẽ trở thành những tiêu chuẩn suốt cuộc đời trẻ, mà trẻ có thể dựa vào đó trong những lúc nó thất vọng và nản chí. Trong quá khứ, nó đã làm được việc gì đó khiến nó tự hào, và nó biết chính xác nó có thể làm gì.
Nguồn: AAAAA - Ra là thế.
Tải app để tham gia
An toàn
Tin cậy
Hoặc quét mã trên điện thoại để tải
Lưu ý: Thông tin tư vấn tại Mamibabi chỉ mang tính chất tham khảo, không có giá trị thay thế chỉ định của bác sĩ. Mamibabi không chịu trách nhiệm về những trường hợp tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ.
Nhận ngay 10,000+ hoạt động
Thai giáo, Giáo dục sớm,
Tập nói sớm, Ăn dặm
Thai giáo
Giáo dục sớm
EASY, Luyện ngủ
Tập nói sớm
Ăn dặm
Tư vấn 1:1
Bé cùng tuổi
Xem thêm chủ đề
Nuôi dạy con
Chia sẻ, học hỏi cách nuôi dạy con khoa học nhất
Tìm kiếm
