Chào mẹ Loan,

Với bé 13 tháng tuổi, việc bé bập bẹ các từ không có nghĩa là khi bé đang bật âm. Ở giai đoạn này, bé đang tích lũy từ vựng thụ động (nghe và hiểu ngôn ngữ của những người xung quanh) để làm nền tảng cho việc nói của mình.

Tuy nhiên, việc bố mẹ, người thân ít nói chuyện với bé có thể là rào cản khiến bé chưa được tiếp xúc nhiều với từ ngữ. Ngôn ngữ với bé ở giai đoạn này được học thông qua sự tương tác và bắt chước.

Dưới đây là những điều mẹ cần lưu ý để giúp bé nói tốt hơn:

- Nói chuyện thường xuyên với bé và mô tả hành động đời thường. Mẹ hãy nói chuyện với bé về mọi thứ đang xảy ra. Ví dụ: "Mẹ đang rửa tay cho con này," "À, quả bóng màu đỏ," "Bây giờ mình đi ngủ nhé”…

- Sử dụng ngôn ngữ đơn giản và rõ ràng. Khi nói chuyện với bé, mẹ hãy dùng các từ đơn giản, ngắn gọn và phát âm chậm rãi, rõ ràng; không dùng các câu có tính ẩn dụ hoặc nhiều tầng nghĩa.

- Lặp lại từ: Lặp lại các từ quen thuộc (như tên đồ vật, tên người thân, hành động) nhiều lần trong các ngữ cảnh khác nhau. Ví dụ: Khi bé chỉ vào quả bóng, mẹ nói: "Bóng, đúng rồi, đây là quả bóng."

- Khuyến khích bé giao tiếp: Khi bé bập bẹ hoặc chỉ trỏ, mẹ hãy phản hồi lại bằng lời nói. Nếu bé nói từ vô nghĩa, mẹ hãy nhắc lại từ đúng mà bé muốn nói. Ví dụ: Bé nói "a-a" và chỉ vào bình sữa, mẹ nói: "Con muốn sữa phải không? Sữa đây”.

- Đọc sách tương tác: Chọn những cuốn sách có hình ảnh minh họa sinh động, màu sắc tươi sáng và từ ngữ ít. Khi đọc, mẹ hãy chỉ vào hình ảnh và gọi tên to, rõ ràng.

- Hát và đọc thơ: Các bài hát, bài đồng dao hoặc thơ có giai điệu vui nhộn giúp bé làm quen với âm thanh và nhịp điệu của ngôn ngữ. Mẹ có thể đọc cho bé các bài đồng dao và thơ cho thiếu nhi.

- Chơi trò chơi âm thanh: Bắt chước tiếng động vật ("meo meo," "gâu gâu") hoặc tiếng xe cộ. Bé thường rất thích bắt chước các âm thanh đáng yêu, điều này giúp bé luyện tập cơ miệng và phát âm.

- Sử dụng cử chỉ và hành động: Dạy bé các cử chỉ đơn giản đi kèm với lời nói như "vẫy tay chào”, "lắc đầu”, “vỗ tay”… Điều này giúp bé hiểu mối liên hệ giữa ngôn ngữ và hành động.

- Tôn trọng tốc độ của bé: Mỗi bé có tốc độ phát triển ngôn ngữ khác nhau. Mẹ không nên so sánh bé với các bạn cùng tuổi.

- Không ép buộc: Không ép bé phải nói hoặc lặp lại từ. Điều này có thể gây áp lực và khiến bé sợ nói. Mẹ chỉ cần trò chuyện với bé một cách tự nhiên trong cuộc sống hàng ngày.

- Khen ngợi và động viên: Mỗi khi bé cố gắng phát âm hoặc nói được một từ mới, dù chưa rõ ràng, mẹ hãy khen ngợi và thể hiện sự vui mừng. Khi bé nói sai, mẹ hãy nói lại cho đúng để bé nghe được từ đúng, không trách mắng hay chê cười bé. Ví dụ: Khi bé chỉ vào thỏ bông và nói “ỏ ỏ”, mẹ hãy bảo “À đúng rồi, thỏ, thỏ, bạn thỏ màu trắng”.

Mẹ có thể tham khảo thêm khóa học "Dạy con tập nói" của Mamibabi tại link sau mamibabi.com.vn/coursev2/5/khoa-hoc-day-be-tap-...