Điệp Phan
VIP
NHỮNG ĐIỀU CƠ BẢN VỀ NUÔI DẠY CON THEO RIE.
(9 cách để thực hành sự tôn trọng đối với con)
Nuôi dạy con theo RIE có thể tóm gọn lại là sự nhận thức về trẻ mà ở đó, trẻ được coi là những cá nhân duy nhất và tách biệt với những con người khác. Chúng ta ngày càng hiểu thêm trẻ bằng cách quan sát chúng - cho trẻ không gian cần thiết để thể hiện ra bản thân trẻ là ai và nhu cầu của chúng là gì.
Nuôi dạy con theo RIE cũng khiến người lớn chúng ta tự nhận thức nhiều hơn. Thông qua những sự quan sát tinh tế thì ta học được một điều là không nên vội vàng kết luận; ví dụ như, cứ tưởng bé đang buồn chán, mệt, đói, hay lạnh, nhưng thực ra có thể bé lại đang muốn với lấy món đồ chơi mà bé vô tình nhìn thấy ở góc phòng. Ta biết được rằng không nên tự kết luận là việc mè nheo hay khó chịu là do bé đang muốn được dựng ngồi dậy, bế lên hay lắc lư ru ngủ. Ta cũng biết rằng, cũng giống như người lớn thôi, trẻ cũng có những cảm xúc mà chúng muốn chia sẻ và cũng đang cố gắng hết sức để thể hiện ra với sự trợ giúp của người lớn.
Chúng ta học được cách để phân biệt được các tín hiệu từ trẻ thông qua phỏng đoán. Dần dần ta nhận ra được những thói quen mà ta tạo ra cho trẻ, những thói quen này sau đó sẽ trở thành những nhu cầu của trẻ (như là bé muốn bố mẹ dựng ngồi dậy hay phải lắc lư để ru bé ngủ). Đây thực chất là những nhu cầu được người lớn tạo ra chứ không phải nhu cầu nguyên bản từ trẻ.
Nói tóm lại, nuôi dạy con theo RIE yêu cầu người lớn phải dùng trí não để suy luận cũng như phải dựa vào trực giác, để quan sát, lắng nghe cẩn thận và kĩ lưỡng trước khi có bất cứ phản ứng nào.
Sau khi quan sát một cách tỉ mỉ, ta có thể khẳng định rằng trẻ em là những cá nhân độc lập, có suy nghĩ, có mong muốn và nhu cầu của riêng mình, và một khi chúng ta phát hiện ra sự thật này thì sẽ không ai có thể hành xử như trước đây nữa. Khi đó, ai trong chúng ta cũng phải tự hỏi: “Sao chúng ta có thể giữ quan niệm sai lầm về trẻ em trong một khoảng thời gian lâu như vậy?”, đây cũng chính là nhận xét của một trong những nhà tâm lý học trực tiếp tham gia vào làn sóng mới về nghiên cứu não của trẻ, bà Alison Gopnik.
Những chuyên gia quan sát có kinh nghiệm như Người sáng lập của RIE, bà Magda Gerber, đã không sai. Hơn 60 năm trước, bà Gerber cùng với người hướng dẫn của mình là bác sĩ nhi khoa Emmi Pikler, đã biết những gì mà bà Gopnik nghiên cứu được là đúng: trẻ được sinh ra với khả năng học hỏi kiến thức rất phi thường, có những khả năng đặc biệt, những suy nghĩ sâu sắc và cả cảm xúc nữa. Pikler và Gerber đã gạt bỏ quan niệm là trẻ chỉ như những cục bông tròn đáng yêu nữa, mà coi trẻ là những cá nhân toàn vẹn và đáng được tôn trọng.
👉Cách tiếp cận RIE của bà Gerber thể hiện thông qua việc thực hành tôn trọng trẻ như sau:
1. Hãy giao tiếp với trẻ một cách chân thực. Người lớn hãy nói với trẻ bằng tông giọng bình thường của mình (có thể chậm hơn một chút với trẻ nhỏ), sử dụng những từ ngữ có thực, nói về những vấn đề có thực, đặc biệt là những thứ có liên quan trực tiếp tới trẻ và những thứ đang xảy ra lúc đó. Hãy khuyến khích trẻ xây dựng khả năng giao tiếp bằng cách hỏi chúng các câu hỏi, cho chúng nhiều thời gian để suy nghĩ và trả lời, cũng như luôn coi trọng những nỗ lực giao tiếp của chúng.
2. Chúng ta có thể khuyến khích trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động chăm sóc bản thân cũng như chú tâm hoàn toàn vào trẻ trong những hoạt động như vậy, ví dụ như thay bỉm, tắm rửa, ăn uống hay các hoạt động thường lệ trước giờ đi ngủ. Việc khuyến khích bé cùng tham gia và chú tâm hoàn toàn vào trẻ có thể nuôi dưỡng tình cảm giữa cha mẹ với con, cho trẻ cảm giác an toàn chúng cần để có thể tách bố mẹ ra và tự chơi.
3. Chúng ta khuyến khích việc bé tự chơi mà không bị làm phiền bằng cách cho bé có cơ hội tự chơi, kể cả từ khi bé còn rất nhỏ. Hãy quan sát tỉ mỉ để không vội vàng làm bé gián đoạn trong lúc chơi một cách không cần thiết, hãy tin tưởng rằng bé có khả năng lựa chọn cách chơi của riêng mình. Vì như vậy đã là đủ và hoàn hảo rồi.
4. Chúng ta hãy cho phép trẻ phát triển tự nhiên khả năng nhận thức và khả năng thể chất theo như tiến trình riêng của con, bằng cách cho chúng cơ hội tự chơi, tự do thoải mái di chuyển và hoạt động trong một môi trường đa dạng, thay vì cố gắng dạy bé, giới hạn bé hay làm gián đoạn quá trình tự phát triển này. Vai trò của người lớn trong quá trình này chỉ đơn giản là đặt niềm tin vào con.
5.Đừng coi thường tầm quan trọng của động lực từ bên trong và khả năng tự kiểm soát, từ đó thì ta mới biết ghi nhận những nỗ lực và không bị khen trẻ quá mức. Hãy tin là trẻ có khả năng hiểu bản thân chúng hơn cha mẹ, từ đó cho phép trẻ tự lựa chọn hoạt động khi chúng chơi thay vì áp đặt mong muốn của bố mẹ.
6. Chúng ta ủng hộ những đam mê trong trẻ và khuyến khích chúng hãy biết mơ ước.
7. Hãy khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc của mình bằng cách cởi mở ghi nhận chúng.
Hãy nhận thức rằng trẻ em cần sự thấu hiểu từ người lớn và những giới hạn rõ ràng, chứ không phải hình phạt, chỉ trích hay bất cứ thứ gì làm trẻ bị xao lãng.
8. Hãy cho phép trẻ tự giải quyết các vấn đề, trải nghiệm và học được từ những xung đột phù hợp với lứa tuổi cùng sự trợ giúp từ người lớn.
9. Việc người lớn làm mẫu là vô cùng quan trọng. Hãy biết rằng trẻ học từ chúng ta thông qua từng lời nói và hành động liên quan tới tình cảm, các mối quan hệ, sự thấu hiểu, sự rộng lượng, lòng biết ơn, sự khoan dung, sự tử tế, sự trung thực và sự tôn trọng. Quan trọng nhất là trẻ đang học tìm hiểu chính mình, những khả năng, giá trị của bản thân, tầm quan trọng của chúng đối với cha mẹ và trên thế giới này.
Ghi chú: đây không phải là những quy tắc RIE chính thức của bà Magda Gerber
Kết quả của tất cả những điều này là gì? Tôi hoàn toàn đồng ý với những lời hứa hẹn của bà Magda Gerber:
“RIE giúp cha mẹ nuôi dạy những đứa trẻ có năng lực, tự tin, hay tò mò, có khả năng tập trung chú ý, thích khám phá, hợp tác, an toàn, ôn hòa, tự chủ, tháo vát, biết nhận thức, độc lập và có sở thích của riêng mình”.
Nhưng điều mà tôi cảm thấy biết ơn nhất tôi học được ở bà Magda chính là mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau, tin tưởng sâu sắc giữa tôi với con. Sự tôn trọng và niềm tin giống như boomerang vậy. Bạn sẽ nhận được chính thứ gì bạn cho đi. Giống như Magda đã từng nói, tôi vô cùng yêu quý những đứa con của mình, và không chỉ vậy tôi còn thật sự yêu việc được ở bên chúng.
(Nguồn: Janet Lansbury
Team WRM tổng hợp và biên dịch)
(9 cách để thực hành sự tôn trọng đối với con)
Nuôi dạy con theo RIE có thể tóm gọn lại là sự nhận thức về trẻ mà ở đó, trẻ được coi là những cá nhân duy nhất và tách biệt với những con người khác. Chúng ta ngày càng hiểu thêm trẻ bằng cách quan sát chúng - cho trẻ không gian cần thiết để thể hiện ra bản thân trẻ là ai và nhu cầu của chúng là gì.
Nuôi dạy con theo RIE cũng khiến người lớn chúng ta tự nhận thức nhiều hơn. Thông qua những sự quan sát tinh tế thì ta học được một điều là không nên vội vàng kết luận; ví dụ như, cứ tưởng bé đang buồn chán, mệt, đói, hay lạnh, nhưng thực ra có thể bé lại đang muốn với lấy món đồ chơi mà bé vô tình nhìn thấy ở góc phòng. Ta biết được rằng không nên tự kết luận là việc mè nheo hay khó chịu là do bé đang muốn được dựng ngồi dậy, bế lên hay lắc lư ru ngủ. Ta cũng biết rằng, cũng giống như người lớn thôi, trẻ cũng có những cảm xúc mà chúng muốn chia sẻ và cũng đang cố gắng hết sức để thể hiện ra với sự trợ giúp của người lớn.
Chúng ta học được cách để phân biệt được các tín hiệu từ trẻ thông qua phỏng đoán. Dần dần ta nhận ra được những thói quen mà ta tạo ra cho trẻ, những thói quen này sau đó sẽ trở thành những nhu cầu của trẻ (như là bé muốn bố mẹ dựng ngồi dậy hay phải lắc lư để ru bé ngủ). Đây thực chất là những nhu cầu được người lớn tạo ra chứ không phải nhu cầu nguyên bản từ trẻ.
Nói tóm lại, nuôi dạy con theo RIE yêu cầu người lớn phải dùng trí não để suy luận cũng như phải dựa vào trực giác, để quan sát, lắng nghe cẩn thận và kĩ lưỡng trước khi có bất cứ phản ứng nào.
Sau khi quan sát một cách tỉ mỉ, ta có thể khẳng định rằng trẻ em là những cá nhân độc lập, có suy nghĩ, có mong muốn và nhu cầu của riêng mình, và một khi chúng ta phát hiện ra sự thật này thì sẽ không ai có thể hành xử như trước đây nữa. Khi đó, ai trong chúng ta cũng phải tự hỏi: “Sao chúng ta có thể giữ quan niệm sai lầm về trẻ em trong một khoảng thời gian lâu như vậy?”, đây cũng chính là nhận xét của một trong những nhà tâm lý học trực tiếp tham gia vào làn sóng mới về nghiên cứu não của trẻ, bà Alison Gopnik.
Những chuyên gia quan sát có kinh nghiệm như Người sáng lập của RIE, bà Magda Gerber, đã không sai. Hơn 60 năm trước, bà Gerber cùng với người hướng dẫn của mình là bác sĩ nhi khoa Emmi Pikler, đã biết những gì mà bà Gopnik nghiên cứu được là đúng: trẻ được sinh ra với khả năng học hỏi kiến thức rất phi thường, có những khả năng đặc biệt, những suy nghĩ sâu sắc và cả cảm xúc nữa. Pikler và Gerber đã gạt bỏ quan niệm là trẻ chỉ như những cục bông tròn đáng yêu nữa, mà coi trẻ là những cá nhân toàn vẹn và đáng được tôn trọng.
👉Cách tiếp cận RIE của bà Gerber thể hiện thông qua việc thực hành tôn trọng trẻ như sau:
1. Hãy giao tiếp với trẻ một cách chân thực. Người lớn hãy nói với trẻ bằng tông giọng bình thường của mình (có thể chậm hơn một chút với trẻ nhỏ), sử dụng những từ ngữ có thực, nói về những vấn đề có thực, đặc biệt là những thứ có liên quan trực tiếp tới trẻ và những thứ đang xảy ra lúc đó. Hãy khuyến khích trẻ xây dựng khả năng giao tiếp bằng cách hỏi chúng các câu hỏi, cho chúng nhiều thời gian để suy nghĩ và trả lời, cũng như luôn coi trọng những nỗ lực giao tiếp của chúng.
2. Chúng ta có thể khuyến khích trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động chăm sóc bản thân cũng như chú tâm hoàn toàn vào trẻ trong những hoạt động như vậy, ví dụ như thay bỉm, tắm rửa, ăn uống hay các hoạt động thường lệ trước giờ đi ngủ. Việc khuyến khích bé cùng tham gia và chú tâm hoàn toàn vào trẻ có thể nuôi dưỡng tình cảm giữa cha mẹ với con, cho trẻ cảm giác an toàn chúng cần để có thể tách bố mẹ ra và tự chơi.
3. Chúng ta khuyến khích việc bé tự chơi mà không bị làm phiền bằng cách cho bé có cơ hội tự chơi, kể cả từ khi bé còn rất nhỏ. Hãy quan sát tỉ mỉ để không vội vàng làm bé gián đoạn trong lúc chơi một cách không cần thiết, hãy tin tưởng rằng bé có khả năng lựa chọn cách chơi của riêng mình. Vì như vậy đã là đủ và hoàn hảo rồi.
4. Chúng ta hãy cho phép trẻ phát triển tự nhiên khả năng nhận thức và khả năng thể chất theo như tiến trình riêng của con, bằng cách cho chúng cơ hội tự chơi, tự do thoải mái di chuyển và hoạt động trong một môi trường đa dạng, thay vì cố gắng dạy bé, giới hạn bé hay làm gián đoạn quá trình tự phát triển này. Vai trò của người lớn trong quá trình này chỉ đơn giản là đặt niềm tin vào con.
5.Đừng coi thường tầm quan trọng của động lực từ bên trong và khả năng tự kiểm soát, từ đó thì ta mới biết ghi nhận những nỗ lực và không bị khen trẻ quá mức. Hãy tin là trẻ có khả năng hiểu bản thân chúng hơn cha mẹ, từ đó cho phép trẻ tự lựa chọn hoạt động khi chúng chơi thay vì áp đặt mong muốn của bố mẹ.
6. Chúng ta ủng hộ những đam mê trong trẻ và khuyến khích chúng hãy biết mơ ước.
7. Hãy khuyến khích trẻ thể hiện cảm xúc của mình bằng cách cởi mở ghi nhận chúng.
Hãy nhận thức rằng trẻ em cần sự thấu hiểu từ người lớn và những giới hạn rõ ràng, chứ không phải hình phạt, chỉ trích hay bất cứ thứ gì làm trẻ bị xao lãng.
8. Hãy cho phép trẻ tự giải quyết các vấn đề, trải nghiệm và học được từ những xung đột phù hợp với lứa tuổi cùng sự trợ giúp từ người lớn.
9. Việc người lớn làm mẫu là vô cùng quan trọng. Hãy biết rằng trẻ học từ chúng ta thông qua từng lời nói và hành động liên quan tới tình cảm, các mối quan hệ, sự thấu hiểu, sự rộng lượng, lòng biết ơn, sự khoan dung, sự tử tế, sự trung thực và sự tôn trọng. Quan trọng nhất là trẻ đang học tìm hiểu chính mình, những khả năng, giá trị của bản thân, tầm quan trọng của chúng đối với cha mẹ và trên thế giới này.
Ghi chú: đây không phải là những quy tắc RIE chính thức của bà Magda Gerber
Kết quả của tất cả những điều này là gì? Tôi hoàn toàn đồng ý với những lời hứa hẹn của bà Magda Gerber:
“RIE giúp cha mẹ nuôi dạy những đứa trẻ có năng lực, tự tin, hay tò mò, có khả năng tập trung chú ý, thích khám phá, hợp tác, an toàn, ôn hòa, tự chủ, tháo vát, biết nhận thức, độc lập và có sở thích của riêng mình”.
Nhưng điều mà tôi cảm thấy biết ơn nhất tôi học được ở bà Magda chính là mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau, tin tưởng sâu sắc giữa tôi với con. Sự tôn trọng và niềm tin giống như boomerang vậy. Bạn sẽ nhận được chính thứ gì bạn cho đi. Giống như Magda đã từng nói, tôi vô cùng yêu quý những đứa con của mình, và không chỉ vậy tôi còn thật sự yêu việc được ở bên chúng.
(Nguồn: Janet Lansbury
Team WRM tổng hợp và biên dịch)
Tải app để tham gia
An toàn
Tin cậy
Hoặc quét mã trên điện thoại để tải
Lưu ý: Thông tin tư vấn tại Mamibabi chỉ mang tính chất tham khảo, không có giá trị thay thế chỉ định của bác sĩ. Mamibabi không chịu trách nhiệm về những trường hợp tự ý áp dụng mà không có chỉ định của bác sĩ.
Nhận ngay 10,000+ hoạt động
Thai giáo, Giáo dục sớm,
Tập nói sớm, Ăn dặm
Thai giáo
Giáo dục sớm
EASY, Luyện ngủ
Tập nói sớm
Ăn dặm
Tư vấn 1:1
Bé cùng tuổi
Xem thêm chủ đề
Nuôi dạy con
Chia sẻ, học hỏi cách nuôi dạy con khoa học nhất
Tìm kiếm
